Prawo pracy

Blog, Prawo pracy / 20.06.2018

Pracodawcy często mają wątpliwości, czy zapomogi, wczasy pod gruszą i inne świadczenia należne pracownikom z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych podlegają zajęciu komorniczemu. Często pojawia się pytanie, czy takie należności należy traktować jak wynagrodzenie za pracę i ustalać kwotę wolną od potrącenia. Na podstawie art. 881 §2 kodeksu postępowania cywilnego w zw. z art. 871 §1 pkt 1, 2 i 3 kodeksy pracy wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, a w razie egzekwowania alimentów 75% tego minimalnego wynagrodzenia. Zgodnie z art. 881 §3  kodeksu postępowania cywilnego komornik wzywa pracodawcę, aby nie wypłacał dłużnikowi poza częścią wolną od zajęcia żadnego wynagrodzenia, lecz  przekazywał zajęte wynagrodzenie bezpośrednio wierzycielowi egzekwującemu. Składnikami wynagrodzenia za pracę wszystkie świadczenia pracownicze ściśle powiązane ze stosunkiem pracy, czyli będące wynikiem świadczonej przez pracownika pracy, a to  wynagrodzenie zasadnicze, premie, nagrody i inne świadczenia uzależnione od rodzaju, charakteru i wyników świadczonej pracy. Świadczenia socjalne z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych nie zależą od wyników czy rodzaju świadczonej przez pracownika pracy. Podstawowym warunkiem przyznania pracownikowi takich właśnie świadczeń jest spełnienie kryteriów socjalnych określonych w regulaminie Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, a świadczenia te stanowią pomoc socjalną. W związku z tym przepisy o egzekucji z wynagrodzenia za pracę nie mają zastosowania do pomocy socjalnej z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. Nie oznacza to jednak, że komornik w ogóle nie może przeprowadzić egzekucji ze świadczeń przyznawanych pracownikom z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych.  Tytułem do zajęcia świadczeń z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych jest zajęcie komornicze, którego podstawę prawną stanowi art. 895 i następne kodeksu postępowania cywilnego. Przepis ten dotyczy egzekucji z innych wierzytelności niż wynagrodzenie za pracę, w tym m.in. świadczeń socjalnych przyznawanych pracownikom i innym osobom uprawnionym. Na podstawie tych samych przepisów może być prowadzona egzekucja wierzytelności przysługującej pracownikowi,  a której przedmiotem jest świadczenie rzeczowe przyznane z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych....

Blog, Prawo pracy / 20.06.2018

W zakładzie pracy miała miejsce kontrola prawidłowości i rzetelności obliczania oraz odprowadzania składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Niestety przeprowadzona kontrola wykazała nieprawidłowości, w wyniku których zaniżono stosowne składki o łączną kwotę kilkudziesięciu tysięcy złotych. Pracodawca zastanawia się teraz, kto powinien zapłacić te zaległości do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Czy pracownik powinien partycypować w tym obowiązku zapłaty? Przecież składki na ubezpieczenie obciążają także pracownika. Przed udzieleniem odpowiedzi na te pytania należy przybliżyć obowiązujące w chwili obecnej przepisy prawa regulujące zasady odprowadzania składem do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z art. 4 §pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych pracodawca jest płatnikiem składek w stosunku do pracowników i osób odbywających służbę zastępczą oraz jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna pozostająca z inną osobą fizyczną w stosunku prawnym uzasadniającym objęcie tej osoby ubezpieczeniami społecznymi, w tym z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym albo pobierania zasiłku macierzyńskiego, z wyłączeniem osób, którym zasiłek macierzyński wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Z kolei zgodnie z art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych, a obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych należy do płatnika składek. Na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych składki na ubezpieczenia emerytalne pracowników finansują z własnych środków, w równych częściach, ubezpieczeni i płatnicy składek. Zgodnie z art. 16 ust. 1b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych składki na ubezpieczenia rentowe osób, o których mowa w ust. 1 i 1a, finansują z własnych środków, w wysokości 1,5% podstawy wymiaru ubezpieczeni i w wysokości 6,5% podstawy wymiaru płatnicy składek. Zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych składki na ubezpieczenie chorobowe pracowników podlegających temu ubezpieczeniu finansują w całości, z własnych środków, sami ubezpieczeni. Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych składki na ubezpieczenie wypadkowe pracowników finansują w całości, z własnych środków, płatnicy składek. Zgodnie z art. 17 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe oraz chorobowe za ubezpieczonych będących pracownikami obliczają, rozliczają i przekazują co miesiąc do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w całości płatnicy składek. Płatnicy składek obliczają części składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz chorobowe finansowane przez ubezpieczonych i po potrąceniu ich ze środków ubezpieczonych przekazują do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Mając powyższe przepisy na uwadze, należy wskazać, iż konsekwencje za nieprawidłowe pobieranie i odprowadzanie składek na konto Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ponosi płatnik, czyli pracodawca, który wypłaca pracownikom wynagrodzenie. Dotyczy to zarówno części składek opłacanych przez pracodawcę, jak i tych, które należy potrącić z wynagrodzenia pracownika. To do obowiązku płatnika składek należy potrącenie z wynagrodzenia pracownika stosownej części składki. Podmiotem zobowiązanym do zapłaty zaległych składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest płatnik tych składek, którym zgodnie z cytowanymi powyżej przepisami jest pracodawca. Wszelkie obowiązki dotyczące obliczania, rozliczania oraz opłacania należnych składek, a także potrącania z dochodów pracowników tych ich części, które są przez nich finansowane, spoczywają bowiem zgodnie z obowiązującymi przepisami jedynie na pracodawcy będącemu płatnikiem składek.  Pracownik co prawda podlega ubezpieczeniom, jednakże obowiązujące przepisy nie nakładają na niego żadnych obowiązków w zakresie rozliczania składek odprowadzanych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Powyższe zasady mają także zastosowanie w sytuacji, gdy obowiązek zapłaty składek powstał na mocy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydanej w wyniku przeprowadzonej kontroli i dotyczy zaległych składem za okres przeszły. Pracodawca jako płatnik składek jest zatem zobowiązany do dokonania korekty dokumentacji rozliczeniowej oraz uiszczenia brakującej składki. Obowiązujące przepisy w takiej sytuacji nie uprawniają pracodawcy do żądania od pracowników zwrotu tej części składek, która winna być przez pracowników sfinansowana. W związku z brakiem przepisów regulujących taką sytuację prawną, należy sięgnąć do orzecznictwa Sądu Najwyższego. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego wydaną w sprawie o sygn. akt III PZP 6/13 w dniu 05 grudnia 2013 roku płatnik może domagać się od pracowników zwrotu opłaconej za nich części składek, którą powinni sami sfinansować na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. W takim wypadku pracownicy otrzymywali bowiem zawyżoną wypłatę – ich wynagrodzenie nie zostało pomniejszone o stosowną składkę na ubezpieczenie. Stan bezpodstawnego wzbogacenia pojawia się z chwilą zapłaty przez płatnika – pracodawcę - składek w interesie podatnika - pracownika. Jeżeli bezpodstawne wzbogacenie polegało na zaoszczędzeniu określonych wydatków (zapłaty składek), to zobowiązany do zwrotu nie może skutecznie bronić się zarzutem utraty lub zużycia tej korzyści w taki sposób, że nie jest już wzbogacony. Należy jednakże wskazać, iż z uwagi na to, że obowiązek zapłaty przez pracownika na rzecz pracodawcy składki w części obciążającej pracownika nie jest wprost uregulowany w przepisach prawa, ustalenie w zakresie obowiązku tej zapłaty może być każdorazowo przedmiotem rozważań sądu.  ...

Prawo pracy / 27.10.2016

W okresie wypowiedzenia pracodawca ma prawo narzucić pracownikowi wykorzystanie urlopu wypoczynkowego zarówno zaległego jak i bieżącego. Inaczej jest natomiast w razie zwolnienia pracownika z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia. W takiej sytuacji pracownik musi wyrazić zgodę na urlop. Zgodnie z art. 167 (1) kodeksu pracy w okresie wypowiedzenia umowy o pracę pracownik jest obowiązany wykorzystać przysługujący mu urlop, jeżeli w tym okresie pracodawca udzieli mu urlopu.
Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego oznacza to, że w okresie wypowiedzenia pracodawca ma  szczególne uprawnienie w zakresie jednostronnego wyznaczenia pracownikowi terminu urlopu. Pracodawca może udzielić pracownikowi w takiej sytuacji zarówno urlopu bieżącego, do którego pracownik nabył prawo w roku kalendarzowym, w którym ustaje stosunek pracy, jak i urlopu zaległego.
Prawo pracy / 27.10.2016

Kodeks pracy nie reguluje w ogóle opcji przeniesienia jednego pracownika z jednego zakładu pracy do innego zakładu pracy. Kodeks pracy reguluje wyłącznie dwa rodzaje przejścia pracowników:
  1. na podstawie art. 23(1) kodeksu pracy przejście zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę;
  2. na podstawie art. 42 par. 4 kodeksu pracy powierzenie pracownikowi, w przypadkach uzasadnionych potrzebami pracodawcy, innej pracy niż określona w umowie o pracę na okres nieprzekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym, jeżeli nie powoduje to obniżenia wynagrodzenia i odpowiada kwalifikacjom pracownika.
Prawo pracy / 27.10.2016

Zgodnie z art. 124 kodeksu pracy pracownik, któremu powierzono z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się:
  1. pieniądze, papiery wartościowe lub kosztowności,
  2. narzędzia i instrumenty lub podobne przedmioty, a także środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze, odpowiada w pełnej wysokości za szkodę powstałą w tym mieniu.