Tak, prawo do rodzinnego ogródka działkowego może podlegać podziałowi majątku wspólnego po rozwodzie, choć nie jest to prawo własności nieruchomości. W przypadku rozwodu byli małżonkowie muszą ustalić, komu przypadnie prawo do działki, a w razie braku porozumienia decyzję może podjąć stowarzyszenie ogrodowe. Warto również pamiętać o konieczności rozliczenia nakładów i składników majątkowych znajdujących się na działce. Prawo do rodzinnego ogródka działkowego nie jest tożsame z prawem własności. Zgodnie z ustawą o rodzinnych ogrodach działkowych stanowi ono tytuł prawny uprawniający do korzystania z działki.
Czy prawo do ogródka działkowego wchodzi do majątku wspólnego małżonków?
Po ustaniu małżeństwa wskutek rozwodu albo unieważnienia małżeństwa, małżonkowie, na rzecz których wspólnie ustanowiono prawo do działki, w terminie 3 miesięcy od dnia ustania małżeństwa zawiadamiają stowarzyszenie ogrodowe, któremu z nich przypadło prawo do działki albo przedstawiają dowód wszczęcia postępowania sądowego o podział rzeczonego prawa. Dowodem takim może być kopia wniosku o podział majątku wspólnego wraz z prezentatą sądu lub dowodem nadania, zaświadczenie lub inne pismo sądu, z którego wynika że postępowanie o podział prawa do działki zostało wszczęte.
Należy zaznaczyć, że powiadomienie stowarzyszenia ogrodowego o tym, że toczy się między małżonkami postępowanie o podział prawa, wyklucza podjęcie przez stowarzyszenie kroków zmierzających do samodzielnego wyznaczenia jednego z małżonków, któremu przysługiwać będzie prawo do działki. Termin 3 miesięcy należy liczyć od dnia uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód lub unieważnienie małżeństwa.
Co dzieje się po przekroczeniu 3-miesięcznego terminu?
Jeżeli byli małżonkowie nie dokonają powyższych czynności, stowarzyszenie ogrodowe wyznacza w tym celu dodatkowy termin, nie krótszy niż miesiąc, uprzedzając o skutkach, jakie może spowodować jego niezachowanie. Po bezskutecznym upływie dodatkowego terminu stowarzyszenie ogrodowe może pozostawić prawo do działki jednemu z byłych małżonków. Z drugim małżonkiem natomiast, stowarzyszenie rozwiązuje zawartą umowę. Należy przyjąć jednak, że gdy stowarzyszenie ogrodowe po upływie ustawowych terminów, ale jeszcze przed podjęciem decyzji w przedmiocie któremu ze współmałżonków przyznać prawo do działki, uzyska informacje, również od osoby trzeciej, o tym, któremu z byłych małżonków przypadło prawo do działki, stowarzyszenie nie może samodzielnie dokonać odmiennego przydziału prawa do działki.
Co się dzieje z ogródkiem działkowym po rozwodzie, gdy małżonkowie nie mogą dojść do porozumienia?
W związku z powyższym, w przypadku braku wszczęcia postępowania o podział majątku wspólnego w zakresie również prawa do działki lub też w sytuacji braku porozumienia byłych małżonków, stowarzyszenie ogrodowe może samodzielnie zadecydować, któremu z małżonków prawo do działki zostanie przekazane, a z którym z byłych małżonków umowa zostanie rozwiązana. Ustawa nie określa żadnych kryteriów, według jakich stowarzyszenie ma podjąć decyzję i dokonać wyboru małżonka, z którym kontynuowana będzie umowa dzierżawy działkowej.
Jak wygląda procedura podziału prawa do ogródka działkowego?
Procedurę podziału prawa do ogródka działkowego można opisać w kilku krokach:
- Następuje rozwód lub unieważnienie małżeństwa.
- Byli małżonkowie mają 3 miesiące na ustalenie, komu przypadnie prawo do działki.
- Informują o tym stowarzyszenie ogrodowe lub przedstawiają dowód wszczęcia postępowania sądowego.
- Jeżeli nie podejmą żadnych działań, stowarzyszenie wyznacza dodatkowy termin.
- Po jego bezskutecznym upływie stowarzyszenie może samodzielnie wskazać małżonka, któremu przypadnie prawo do działki.
Należy również wskazać na konieczność rozliczenia między byłymi małżonkami, wartości naniesień dokonywanych na działce. Po rozwiązaniu umowy dzierżawy działkowej z jednym
z byłych małżonków, drugi z nich nabędzie bowiem ogół praw do składników majątkowych znajdujących się na działce, stanowiących dotąd własność obojga małżonków.
Co dzieje się z prawem do działki w różnych sytuacjach?
| Sytuacja | Kto decyduje o prawie do działki? | Co dzieje się z drugim małżonkiem? |
|---|---|---|
| Małżonkowie osiągnęli porozumienie | Byli małżonkowie | Traci prawo do działki. |
| Toczy się postępowanie sądowe | Sąd | Oczekuje na rozstrzygnięcie. |
| Brak porozumienia i brak postępowania | Stowarzyszenie ogrodowe | Prawo do działki może zostać przyznane drugiemu małżonkowi lub umowa może zostać rozwiązana. |
| Nie dochowano ustawowych terminów | Stowarzyszenie ogrodowe | Może utracić prawo do działki. |
(Adw. Urszula Klisiewicz – Makuła)
FAQ – najczęściej zadawane pytania o podział ogródka działkowego w przypadku rozwodu
Czy ogródek działkowy jest własnością małżonków?
Nie. Prawo do rodzinnego ogródka działkowego nie jest prawem własności, lecz prawem do korzystania z działki.
Czy ogródek działkowy podlega podziałowi majątku po rozwodzie?
Tak, prawo do działki może wchodzić do majątku wspólnego i podlegać podziałowi.
Ile czasu mają byli małżonkowie na ustalenie, komu przypadnie działka?
Co do zasady małżonkowie mają na ustalenie, komu przypadnie ogródek działkowy 3 miesiące od uprawomocnienia się wyroku rozwodowego.
Czy stowarzyszenie ogrodowe może samodzielnie przyznać działkę jednemu z małżonków?
Tak, jeśli byli małżonkowie nie podejmą odpowiednich działań w ustawowych terminach, to stowarzyszenie ogrodowe może samodzielnie przyznać działkę jednemu z małżonków.
Czy trzeba rozliczyć nasadzenia i altanę znajdujące się na działce?
Tak. Wartość składników majątkowych znajdujących się na działce powinna zostać rozliczona pomiędzy byłymi małżonkami.
